Działania

13 grudnia 2016 roku Ministerstwo Spraw Zagranicznych skierowało do konsultacji społecznych „Krajowy Plan Działania na rzecz wdrażania Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka na lata 2017 – 2019”.

Ponieważ ONZ jest ważną instancją wspierająca działania na rzecz przestrzegania praw człowieka zdecydowałyśmy się wysłać dwa postulaty:

Postulaty „La Strady”:

1. Postulat wprowadzenia do ustawy kodeks karny wyczerpującej definicji „pracy przymusowej” oraz dodanie do kodeksu karnego odrębnego przepisu zakazującego zmuszania do pracy bądź usług o charakterze przymusowym.

W dniu 29 października 2016 r. Sejm RP jednogłośnie uchwalił ustawę o ratyfikacji Protokołu do Konwencji nr 29 dotyczącej pracy przymusowej z 1930 r., przyjętego w Genewie w dniu 11 czerwca 2014 r. Protokół dotyczy realizacji decyzji Rady UE z dnia 10 listopada 2015 r. i przyjęcia uzupełniających środków dotyczących luk w stosowaniu Konwencji nr 29 w celu propagowania praw człowieka i godnej pracy dla wszystkich oraz wyeliminowania handlu ludźmi i skutecznej eliminacji wszystkich form pracy przymusowej.

Ratyfikując Protokół, państwo polskie zobowiązało się podjąć skuteczne środki dla zapobiegania i eliminowania korzystania z pracy przymusowej, zapewnienia ofiarom ochrony i dostępu do właściwych i skutecznych środków naprawczych, takich jak odszkodowanie oraz do karania sprawców pracy przymusowej lub obowiązkowej.

Polski kodeks karny definiując handel ludźmi, stanowi, co prawda, że jedną z jego form jest wykorzystanie człowieka „w pracy lub usługach o charakterze przymusowym”. Niestety, kodeks ten nie definiuje jednocześnie samego pojęcia „praca przymusowa”, co może a nierzadko prowadzi do nieporozumień i tym samym utrudnia ściganie czynów posiadających de facto znamiona pracy bądź usług o charakterze przymusowym w pospolitym tych wyrażeń znaczeniu. Polska jest stroną różnorakich umów międzynarodowych zakazujących pracy przymusowej, Konstytucja zapewnia wolność pracy, inne ustawy regulujące rynek pracy, gwarantują pracownikom ochronę przed wykorzystaniem, a jednak wciąż brak jest przepisu, który wprost penalizowałby zachowanie polegające na zmuszaniu ludzi do pracy i umożliwiał skuteczne ściganie tego procederu. Nowelizacja kodeksu karnego w tym zakresie powinna naszym zdaniem stać się jednym z elementów Krajowego Planu Działania dotyczącego wdrożenia Wytycznych ONZ w zakresie biznesu i praw człowieka.

2. Postulat zobowiązania przedsiębiorców, w tym w szczególności spółek Skarbu Państwa do informowania w ramach realizacji obowiązków sprawozdawczych o podejmowanych działaniach mających na celu zapobieganie oraz przeciwdziałanie pracy przymusowej.

Obowiązkiem znacznej części przedsiębiorstw w Polsce jest sprawozdawczość finansowa. Obowiązujące obecnie przepisy krajowe nie nakładają̨ jednakże na przedsiębiorstwa obowiązku przygotowywania dokumentów przedstawiających pozafinansowe tj. społeczne rezultaty działalności przedsiębiorstw. Są one obecnie sporządzane przez relatywnie nieliczną grupę̨ przedsiębiorstw. Oznacza to, że na podstawie sprawozdawczości sporządzanej przez większość́ przedsiębiorstw w Polsce możemy uzyskać jedynie informacje dotyczące odpowiedzialności ekonomicznej.

Źródłem informacji na temat społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstwa są m.in. raporty z postępu we wdrażaniu zasad Global Compact, inicjatywy powołanej do istnienia przez Organizację Narodów Zjednoczonych w 2000 r. Jej głównym celem jest zachęcenie przedsiębiorstw do poszanowania praw człowieka, praw pracowniczych, ochrony środowiska oraz przeciwdziałania korupcji. Do zasad Global Compact zaliczono: popieranie i przestrzeganie praw człowieka przyjętych przez społeczność́ międzynarodową̨, eliminacja wszelkich przypadków łamania praw człowieka, poszanowanie wolności stowarzyszania się, eliminacja wszelkich form pracy przymusowej, zniesienie pracy dzieci, przeciwdziałanie dyskryminacji w zatrudnieniu, prewencyjne podejście do środowiska naturalnego, stosowanie i upowszechnianie przyjaznych środowisku technologii, przeciwdziałanie korupcji we wszystkich formach, w tym wymuszeniom i łapówkarstwu.

Posiadane przez nas statystyki dowodzą coraz częstszego występowania pracy przymusowej w niektórych sektorach gospodarki. Jesteśmy zdania, że obecna sytuacja wymaga połączenia aktywności instytucji państwowych, jak i sektora biznesowego celem rozeznania a następnie ograniczenia tego groźnego zjawiska.

Postulujemy, aby przy realizacji obowiązków sprawozdawczych przedsiębiorcy, w tym w szczególności spółki Skarbu Państwa uwzględniały i zamieszczały informacje o wdrażanych procedurach, procesach czy standardach świadczących o przeciwdziałaniu pracy przymusowej we własnych zakładach, jak i w łańcuchu dostaw. Ważne jest to, aby cele stawiane przedsiębiorcom w tym zakresie, a następnie przez nie realizowane były konkretne, jednoznaczne i mierzalne.

Zgodnie z wytycznymi ONZ postulujemy, aby przedsiębiorstwa, zwłaszcza spółki Skarbu Państwa współpracujące z dostawcami, podwykonawcami w kraju i za granicą zostały zobowiązane m.in. do:

a) podawania całkowitej liczby godzin poświęconych w okresie objętym raportowaniem na szkolenia z zakresu polityk praw człowieka lub procedur uwzgledniających aspekty praw człowieka, w tym dotyczące zapobiegania i ścigania niedozwolonych praktyk noszących znamiona pracy bądź usług o charakterze przymusowym;

b) podawania procentu pracowników, którzy zostali przeszkoleni w okresie objętym raportowaniem
w zakresie polityk praw człowieka lub procedur uwzgledniających aspekty praw człowieka w tym dotyczące zapobiegania i ścigania niedozwolonych praktyk noszących znamiona pracy bądź usług o charakterze przymusowym;

c) wskazywania zakładów i dostawców potencjalnie obarczonych znacznym ryzykiem wystąpienia przypadków pracy przymusowej lub pracy obowiązkowej w podziale na: rodzaj zakładu (np. zakład produkcyjny) i dostawców; 
 kraje lub obszary geograficzne, gdzie znajdują̨ się zakłady lub dostawcy, w przypadku których zachodzi 
takie ryzyko;

d) podawania działań podjętych przez organizację w okresie objętym raportowaniem, które miały na celu skuteczne wyeliminowanie wszelkich form pracy przymusowej lub obowiązkowej.

Powyższe propozycje mają charakter przykładowy, niewyczerpujący i stanowią podstawę do dalszych konsultacji.

Warto jednakże podkreślić, że stanowią one realizację wytycznych ONZ oraz dyrektywy UE nr 2014/95/UE z dnia 22 października 2014 r. w odniesieniu do ujawniania informacji niefinansowych i informacji dotyczących różnorodności przez niektóre duże jednostki oraz grupy.

Postulaty zostały opracowane przez dr Marcina Przybysza


Aby przy realizacji obowiązków sprawozdawczych (dyrektywa UE nr 2014/95/UE z dnia 22 października 2014 r. w odniesieniu do ujawniania informacji niefinansowych), w tym w szczególności spółki Skarbu Państwa uwzględniały i zamieszczały informacje o wdrażanych procedurach, procesach czy standardach świadczących o przeciwdziałaniu pracy przymusowej we własnych zakładach, jak i w łańcuchu dostaw.

Wprowadzenie do kodeksu karnego wyczerpującej definicji „pracy przymusowej” oraz dodanie do kodeksu karnego odrębnego przepisu zakazującego zmuszania do pracy bądź usług o charakterze przymusowym.

Wytyczne ONZ


Kampania "Modelki mówią STOP!"

 

 


PROFILAKTYKA

- Poradnictwo przed wyjazdem za granicę w celach zarobkowych, matrymonialnych itp.,

- Spotkania z młodzieżą

- Prezentacja naszych działań na imprezach masowych

PRACA NA RZECZ OFIAR HANDLU LUDŹMI

- Identyfikacja ofiar handlu ludźmi

- Interwencja kryzysowa na rzecz ofiar handlu ludźmi

- Zaspokojenie podstawowych potrzeb ofiar handlu ludźmi

- Zapewnienie bezpiecznego schronienia

- Poradnictwo prawne

- Organizowane wsparcia psychologicznego oraz medycznego,

- Wsparcie w kontaktach z instytucjami państwowymi,

- Organizacja reintegracji

INFORMACJA I LOBBYING

- Kampanie informacyjne

- Kontakty z mediami

- Działalność edukacyjna

- Informowanie i uświadamianie decydentów

- Rzecznictwo

- Konsultowanie zmian w przepisach

- Proponowanie nowych rozwiązań prawnych

BADANIA I ANALIZY

- Stały monitoring zmian dotyczących zjawiska handlu ludźmi

- Badania poszczególnych elementów zjawiska handlu ludźmi

EKSPERCKIE WSPARCIE DLA PROFESJONALISTÓW I INSTYTUCJI

- Konsultacje indywidualne

- Tworzenie programów szkoleniowych

- Organizacja i prowadzenie szkoleń

- Konstruowanie programów seminariów i konferencji

- Coaching profesjonalistów pracujących z grupami marginalizowanymi

Share

Działania
 

LaStrada